www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt

MIASTO PYSKOWICE


MIASTO PYSKOWICE I UMOCNIENIA OBRONNE




Pyskowice po raz pierwszy pojawiły się w źródłach pisanych 26 czerwca 1256 r., gdy biskup wrocławski Tomasz zapisał miejscowemu kościołowi św. Pawła uposażenie. W dokumencie tym wymienieni są dwaj bracia Lutozat i Lonek – synowie Piscy, fundatorzy świątyni. Niemieckojęzyczna nazwa miejscowości: Piskokretscham, czyli Karczma Pisko, wiązana jest z tą rodziną. Nie wiadomo kiedy Pyskowice otrzymały prawa miejskie. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi dopiero z 19 lutego 1327 r., gdy w dokumencie potwierdzającym złożenie hołdu lennego Janowi Luksemburskiemu przez księcia Władysława bytomskiego (1316 – 1352) mowa jest o ciytas Peyzeachreschia. Źródła pisane dla miasta są nad wyraz skąpe i związane zwykle z wydarzeniami politycznymi dziejącymi się niejako ponad samym organizmem miejskim. Najlepiej udokumentowane są kolejne zmiany właścicieli miasta, przykładowo – gdy w 1357 r., po śmierci Bolesława (1352 – 1355) ostatniego księcia bytomskiego, Pyskowice włączone zostały w skład księstwa cieszyńskiego. O słabej kondycji finansowej miasta mogą świadczyć pożyczki zaciągnięte w 1416 r. w Niemodlinie i w 1421 r. w Opolu. W drugim przypadku, J. Chrząszcz uważa, że pożyczka mogła mieć związek z chęcią umocnienia miasta wobec narastającej rewolucji husyckiej. Nie wydaje się to jednak prawdopodobne, gdyż w 1421 r. husyci nie prowadzili tak dalekich działań. Pobliski Toszek został przez husytów zdobyty dopiero w 1433 r.. Skąpe źródła nie pozwalają nam jednak odtworzyć dokładnego przebiegu tych wydarzeń i potencjalnego zagrożenia dla Pyskowic. W latach następnych, od 1445 do 1484 r., Toszek pozostawał stolicą małego księstwa Przemysława, w obrębie którego znalazły się Pyskowice. Wydaje się, że ten okres był korzystny dla rozwoju omawianego miasta. W 1484 r. miasto zajął Maciej Korwin. Po jego śmierci w 1490 r., drogą koligacji rodzinnych przejął je Władysław Jagiellończyk. Wkrótce jednak sprzedał on ośrodek staroście grudziądzkiemu Janowi Sokołowskiemu, a już w 1497 r. Pyskowice znalazły się w rękach księcia Jana Dobrego (1497 - 1532). Dopiero jego rządy możemy uznać za krótki okres spokoju i stabilizacji. Po śmierci Piasta miasto, mocą układów, przejęli Hohenzollernowie, a następnie od 1558 r. aż do XIX w. kolejni właściciele prywatni. Zdaniem T. Ładogórskiego około 1400 r. miasto zamieszkiwało około 500 osob. Po wojnach husyckich w 1447 r. dokonano obliczeń na potrzeby poboru świętopietrza oszacować liczbę mieszkańców Pyskowic na około 400 osób. W najstarszym znanym urbarzu z 1534 r. odnotowano, że w Pyskowicach znajdowało się 97 domów (34 przyrynkowe) i 1 niezabudowana działka co pozwala obliczyć liczbę pyskowiczan na 500 – 600 ludzi. Układ urbanistyczny Pyskowic zajmował powierzchnię około 6,5 ha zamkniętą obwodem długości około 930 m. Pyskowice w średniowieczu prawdopodobnie nie posiadały rozbudowanego obwodu obronnego. Jedyne pewne przekazy pozwalają sądzić, że otoczono miasto fosą, zapewne nawadnianą z rzeki Dramy. Nie można również wykluczyć istnienia drewnianego parkanu. Badania archeologiczne pozwoliły być może w jedynym przypadku na obserwację fosy i to jedynie na odcinku niecałych 7 m. Zdecydowanie wyraźniejszym śladem po umocnieniach miasta jest obniżenie terenu wzdłuż ul. Kościelnej i Księcia Jozefa Poniatowskiego. Fosa być może funkcjonowała już w połowie XIV w., a najmłodsza informacja o niej pochodzi z początku XVI w.

PODSTAWOWE DANE MIASTO




Miasto

Pyskowice

Własność

książeca

Liczba mieszkańców

500-600

Powierzchnia (ha)

6,5


PODSTAWOWE DANE FORTYFIKACJE




Grubość muru

?

Liczba baszt

?

Wieże

?

Bramy główne

?



FORTYFIKACJE - FOTO






góra

BIBLIOGRAFIA:


Serdeczne podziękowania dla Pana Arkadiusza Przybyłoka za zgodę wykorzystania jego rysunków i fragmentów tekstu z Pracy Doktorskiej.

W opracowniu użyto fragmentów tektów oraz rysunki Pracy Doktorskiej "MURY MIEJSKIE NA GÓRNYM ŚLĄSKU W PÓŹNYM ŚREDNIOWIECZU" - Arkadiusza Przybyłoka

zdjęcia: Sylwester Kacprzyk

źródło: Repozytorium Prac Doktorskich Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego


© 2011 - 2017 SKŁADNICA GÓRNOSLĄSKA
Œ Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone. Kopiowanie materiałów dozwolone tylko za zgodą właciciela.
WŁAŚCICIEL I ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk - Firma Usługowo-Handlowa Geometrico