www.skladnica-gornoslaska.pl                             o stronie                             bibliografia                             kontakt



św. Jacek

"[...] wielki apostoł i misjonarz [...]"











Urodzony: 1183r. w Kamieniu Śląskim na Śląsku Opolskim. Św. Jacek, według późnych, piętnastowiecznych przekazów, miał pochodzić - po ojcu - z rodu Odrowążów. Poszukiwano m.in. tzw. gniazda rodu. Ze względu na nazwę intrygująca wydawała się miejscowość Odrowąż na Górnym Śląsku. Kusiła nie tylko nazwa. Ważne było i to, że wieś o tej nazwie leżała w dolinie Odry, niedaleko Kamienia, gdzie prawdopodobnie urodził się św. Jacek. Zaczęto przypuszczać, że ta miejscowość była gniazdem rodu, a także iż we wczesnym średniowieczu. Było odwrotnie. Ród Odrowążów nie wziął nazwy od górnośląskiej miejscowości. Miejscowość ta powstała bowiem w 1781 r. Założył ją przedstawiciel szlacheckiej rodziny Laryszów, familii wyjątkowo zasłużonej w krzewieniu kultu św. Jacka w Kamieniu. W XVIII w. już powszechnie sądzono, że święty wywodził się z Odrowążów. Założyciel miejscowości wybrał tę właśnie nazwę w intencji okazania czci. O tym wydarzeniu w XIX w. informował A Weltzel. Okazuje się więc, że ze studiowania regionalnej literatury historycznej nie wraca się z Pustymi rękami. W tejże literaturze istnieje wiele innych, zapomnianych dziś ustaleń, które nie mają co prawda tak szerokiego zasięgu, jak sprawa rzekomego gniazda Odrowążów, jednak dla czcicieli św. Jacka i dla zainteresowanych historią regionu są ważne. W dziejach Górnego Śląska, Jacek - święty o międzynarodowej sławie, zajmuje szczególne miejsce. Jest to jedyny święty rodem z tego regionu. Nie dziwi więc, że na Górnym Śląsku otaczano go wyjątkowym uznaniem. Od kiedy kult św. Jacka rozwijał się na tym terenie - nie wiadomo. Szczególnie w dwóch miejscach: w Kamieniu, gdzie prawdopodobnie święty się urodził, i w Rozbarku, gdzie według miejscowych legend bywał . Wielu ludzi z różnych warstw społecznych, różnych nacji, w różnych epokach przyczyniało się do rozwoju kultu św. Jacka na Górnym Śląsku - zarówno w lokalnej, jak i regionalnej skali. Ukoronowaniem tych działań w wymiarze regionalnym było uznanie św. Jacka patronem górnośląskich diecezji. Kult świętego to pewien fragment dziejów Górnego Śląska, dlatego historycy badający przeszłość regionu nie powinni tego zjawiska pomijać. Warto jeszcze raz zaznaczyć, że na tej ziemi, o skomplikowanych dziejach politycznych, zmiennej przynależności państwowej, co bywało powodem wewnętrznych, międzyludzkich konfliktów, o kult św. Jacka zabiegali ludzie różnych nacji. Czasami ten kult na Górnym Śląsku przygasał, bez szczegółowych badań trudno oczywiście powiedzieć dlaczego. Mógł, w jakimś stopniu, sprzyjać temu brak wiedzy historycznej. Dziś wielu mieszkańców regionu szczerze się dziwi słysząc, że św. Jacek był Górnoślązakiem. Warto tu przypomnieć jedną z rozbarskich legend. "Wspaniały kościół pod wezwaniem św. Jacka stoi na Rozbarku pod Bytomiem. Niesie podanie, iż na tym samym miejscu, które niegdyś ŸRóżową Górką nazywano, stała dawniej kaplica, w której św. Jacek nabożeństwa odprawiał. Tuż obok miał mieć swoją pustelnię przy źródle zwanym ŸZdrój św. Jacka. Zmarł 15 sierpnia 1257r. w Krakowie. Pochowano go w Krakowie w kościele dominikańskim pod wezwaniem Świętej Trójcy. Do jego grobu już w średniowieczu przybywało wielu pielgrzymów, doświadczano tam bowiem licznych cudów. Także i po kanonizacji - co oczywiste - grób św. Jacka stanowił cel peregrynacji ludzi wszelkich stanów: prostych pielgrzymów i koronowanych głów, zwykłych kapłanów i dostojników kościelnych.


Literatura - źródła opracowania


- "Metropolia Katowicka – Górnośląska" - Wojciech Świątkiewicz, ks. Janusz Wycisło

© 2011 - 2017 SKŁADNICA GÓRNOSLĄSKA
ADMINISTRATOR STRONY Sylwester Kacprzyk Właściciel Firmy Usługowo-Handlowej Geometrico